महाराष्ट्रात पशुधनासाठी चारा उपलब्ध ठेवण्याच्या उद्देशाने ऑक्टोबर २०२६ मध्ये ‘मिशन मुरघास’ उपक्रमाला चालना देण्यात आली. पावसाचा तुटवडा असताना हिरवा चारा लगेच संपण्याचा धोका असतो; मुरघास पद्धतीत योग्य वेळी कापलेला चारा हवाबंद स्थितीत साठवता येतो.
मका, ज्वारी आणि नेपिअर यांसारख्या चारा पिकांचा वापर करून मुरघास तयार केला जाऊ शकतो. चारा कुट्टी करणे, व्यवस्थित दाबणे आणि हवाबंद साठवणे या प्रक्रियेत तांत्रिक मार्गदर्शन गरजेचे असते. अयोग्य पद्धतीने बनवलेला मुरघास पशुधनासाठी सुरक्षित असेलच असे नाही.
दुग्धसंस्था, शेतकरी उत्पादक गट, महिला बचतगट आणि स्थानिक पशुसंवर्धन विभाग यांच्या समन्वयाने प्रशिक्षण व उपलब्धता वाढवता येऊ शकते. प्रत्येक गावात किती पशुधन आहे आणि किती दिवसांचा चारा लागेल याचे अंदाजपत्रकही उपयुक्त ठरते.
जिल्हानिहाय उपक्रम, अनुदान आणि पात्रता अटी बदलू शकतात. प्रत्यक्ष खरेदी किंवा अर्जापूर्वी अधिकृत पशुसंवर्धन कार्यालयाकडून अद्ययावत सूचना तपासाव्यात.
