सहसंपादक : रामभाऊ भोयर

डोंगराळ भाग, मर्यादित साधनसंपत्ती, परंतु अपार मेहनत, जिद्द आणि सकारात्मक दृष्टिकोन असेल, तर कोणतेही स्वप्न साकार होऊ शकते, याचे ज्वलंत उदाहरण म्हणजे राळेगाव तालुक्यातील श्रीरामपूर गावातील महीला शेतकरी सौ. पौर्णिमा राजेंद्र वैद्य.
शासनाच्या योजनांची साथ आणि शेतकऱ्याची जिद्द
सौ. वैद्य यांनी शासनाच्या विविध योजनांचा योग्य प्रकारे लाभ घेत आपल्या शेतीत आमूलाग्र बदल घडवून आणला आहे. अमोल जोशी तालुका कृषी अधिकारी, राळेगाव व तुषार मेश्राम कृषी सहाय्यक यांच्या मार्गदर्शनाखाली महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी योजनेअंतर्गत (MGNREGA) सन 2024-25 मध्ये मोसंबी फळपिकांची लागवड करून त्यांनी आपल्या फळबागेचा विस्तार केला आहे.
बहुपीक प्रणालीचा अवलंब
त्यांच्या बागायती जमिनीत त्यांनी मोसंबी, सीताफळ या दर्जेदार फळपिकांसोबतच कारले, कांदा, पालक, वांगी, भेंडी यांसारख्या भाजीपाला पिकांचे यशस्वी उत्पादन घेतले आहे. ही सर्व पिके ठिबक व तुषार सिंचन प्रणालीच्या माध्यमातून पाण्याचा कार्यक्षम वापर करून घेतली जातात.
सीताफळाची बाग ही संपूर्णतः जैविक पद्धतीने फुलवलेली असून, रासायनिक खतांचा वापर टाळून त्यांनी आरोग्यदायी फळांचे उत्पादन घेतले आहे. त्यामुळे त्यांच्या उत्पादनांना बाजारपेठेत चांगली मागणी आहे.
पूरक उद्योगातून आर्थिक स्थैर्य
फक्त शेतीपुरते मर्यादित न राहता त्यांनी शेळीपालन, कुक्कुटपालन आणि दुग्ध व्यवसाय यांसारखे पूरक उद्योगही सुरू केले आहेत. यामुळे त्यांचे उत्पन्नही वाढले आहे आणि कुटुंबाचे आर्थिक उन्नतीकडे वाटचाल सुरू झाली आहे.
महिला सक्षमीकरणाचे उदाहरण
सौ. पौर्णिमा वैद्य या केवळ एक यशस्वी शेतकरी नाहीत तर त्या ग्रामीण भागातील महिला सक्षमीकरणाचे प्रेरणादायी उदाहरण बनल्या आहेत. त्यांनी स्वतःच्या कर्तृत्वावर आणि शासनाच्या योग्य मार्गदर्शनावर विश्वास ठेवून शेतीला समृद्धीची दिशा दिली आहे.

शेवटी,
या यशोगाथेवरून हे सिद्ध होते की योग्य नियोजन, आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर आणि शासनाच्या योजनांची योग्य अंमलबजावणी यामुळे ग्रामीण भागातील महिलाही स्मार्ट शेती आणि स्वावलंबनाचे उत्तम उदाहरण बनू शकतात.